portal internetowy (z ang. computer od łac. computare – obliczać, dawne nazwy: mózg elektronowy, elektroniczna maszyna cyfrowa, maszyna matematyczna) - urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego.
Najpopularniejszym obecnie rodzajem portal internetowy jest stacjonarny portal internetowy osobisty (desktop), z tego powodu potocznie traktowany jest jako synonim portal internetowy w ogóle.
portal internetowy a inne maszyny liczące
portal internetowy od tradycyjnego kalkulatora odróżnia zdolność wykonywania wielokrotnie, automatycznie powtarzanych obliczeń, wg algorytmicznego wzorca zwanego programem, gdy tymczasem kalkulator może zwykle wykonywać tylko pojedyncze działania. Granica jest tu umowna, ponieważ taką definicję portal internetowy spełniają też kalkulatory programowalne (naukowe, inżynierskie), jednak kalkulatory służą tylko do obliczeń matematycznych, podczas gdy nazwa portal internetowy najczęściej dotyczy urządzeń wielofunkcyjnych.
Jakkolwiek istnieją mechaniczne urządzenia liczące, które potrafią realizować całkiem złożone programy, zazwyczaj nie zalicza się ich do portal internetowy. Warto jednak pamiętać, że prawzorem portal internetowy była maszyna Turinga, którą można by wykonać w całości z części mechanicznych, a pierwsze urządzenia ułatwiające obliczenia były znane w starożytności, np. abakus z 440 p.n.e..
W początkowym okresie rozwoju portal internetowy budowano portal internetowy zerowej generacji na przekaźnikach i elementach mechanicznych.
Właściwie wszystkie współczesne portal internetowy to maszyny elektroniczne. Próby budowania portal internetowy optycznych (wykorzystujących przełączniki optyczne), optoelektronicznych (kombinowane z elementów optycznych i elektronicznych), biologicznych (wykorzystujące wypreparowane komórki nerwowe) czy molekularnych (wykorzystujące jako bramki logiczne pojedyncze cząsteczki) są jeszcze w powijakach i do ich praktycznego zastosowania jest wciąż długa droga. Innym rodzajem portal internetowy jest portal internetowy kwantowy, którego układ przetwarzający dane wykorzystuje prawa mechaniki kwantowej.
Podstawowe elementy portal internetowy
Większość współczesnych portal internetowy opartych jest na tzw. architekturze von Neumanna (od nazwiska Johna von Neumanna), tj. składa się z trzech podstawowych elementów:
* procesora - podzielonego na część arytmetyczno-logiczną czyli układu, który faktycznie wykonuje wszystkie konieczne obliczenia oraz część sterującą
* pamięci RAM - (od ang. Random Access Memory) czyli układy scalone, które przechowują program i dane (umożliwia to m.in. samomodyfikację programu) oraz bieżące wyniki obliczeń procesora i stale, na bieżąco wymienia dane z procesorem
* urządzeń wejścia/wyjścia - które służą do komunikacji portal internetowy z otoczeniem.
Przykład notebooka firmy IBM
Przykład notebooka firmy IBM
Typy portal internetowy
Współcześnie portal internetowy dzieli się na:
* portal internetowy osobiste (PC) - o rozmiarach umożliwiających ich umieszczenie na biurku, używane zazwyczaj przez pojedyncze osoby
* portal internetowy domowe - poprzedniki portal internetowy osobistych, korzystający z telewizora, jako monitora.
* portal internetowy mainframe - często o większych rozmiarach, których zastosowaniem jest przetwarzanie dużych ilości danych na potrzeby różnego rodzaju instytucji, pełnienie roli serwerów itp.
* portal internetowy gospodarcze - używane w gospodarstwach rolnych w celu efektywnego sterowania procesami produkcyjnymi.
* superportal internetowy - największe portal internetowy o dużej mocy obliczeniowej, używane do czasochłonnych obliczeń naukowych i symulacji skomplikowanych systemów.
* portal internetowy wbudowane - (lub osadzone, ang. embedded) specjalizowane portal internetowy służące do sterowania urządzeniami z gatunku automatyki przemysłowej, elektroniki użytkowej (np. telefony komórkowe itp.) czy wręcz poszczególnymi komponentami wchodzącymi w skład portal internetowy.